Czym jest kaletnictwo?

Każdy z nas z pewnością ma w swojej garderobie jakieś dodatki do ubrania wykonane ze skóry – torebki, paski, portfele, breloczki. Zazwyczaj nazywamy je „galanterią skórzaną”, niewiele osób używa już określeń takich jak „wyroby kaletnicze”. Kaletnictwo to jeden z tych zawodów, które zostały wyparte z rynku w wyniku postępu technologicznego produkcji masowej, obecnie jednak, na fali trendów nawiązujących do stylistyki retro, widoczne jest stopniowe odradzanie się tej profesji.

Nieco historii

Historia kaletnictwa sięga czasów średniowiecznych, a konkretniej XIV wieku, kiedy rzemiosło to wyodrębniło się jako jedna ze specjalizacji skórnictwa, czyli rzemiosła zajmującego się garbowanie skór zwierzęcych w celu przetworzenia ich na przedmioty codziennego użytku, takie jak ubrania, buty czy siodła i uprzęże dla koni. Kaletnictwo, jak zostało wcześniej wspomniane, zajmowało się wyrobem dodatków do odzieży, np. pasów, sakw, a obecnie toreb i portfeli. Podobnie jak rzemieślnicy innych specjalizacji, kaletnicy zrzeszali się w tak zwanych cechach, czyli organizacjach, których celem było jednocześnie środowiska zawodowego, podnoszenie kwalifikacji zawodowych swych członków czy w końcu wymiana technologiczna z cechami zagranicznymi. Główne polskie cechy powstały w Krakowie, Gdańsku, Poznaniu, Toruniu, Elblągu oraz Lublinie. Z początku miały one charakter ściśle chrześcijański, dopiero w wieku XVIII zaczęły powoli odłączać się od Kościoła i stawać się stowarzyszeniami zawodowymi. Zbiegło się to w czasie z narastającym kryzysem sztuki rękodzielniczej – cechy były skostniałymi organizacjami, narzucanie przez nie przepisy nie były dostosowane do rozwijającej się dynamicznie produkcji masowej, czyli tak zwanej manufaktury.

Stopniowo zawód kaletnika zaczynał tracić swój status, gdyż prace wykonywane przez wykwalifikowanych rzemieślników mogły być szybciej, sprawniej i na dużo większą skalę wykonywane przez zorganizowany zespół pracowników oraz maszyny – wyjaśnia przedstawiciel firmy Dkal, zajmującej się produkcją dodatków do wyrobów kaletniczych.

Współcześni kaletnicy nie mają obowiązku przynależeć do cechu – przepis ten został zniesiony w 1989 roku. Samodzielni rzemieślnicy zajmują się wykonywaniem dodatków skórzanych oraz ich naprawą.

Jak wygląda praca kaletnika?

Produkcja wyrobów kaletniczych składa się z kilku etapów. Pierwszym z nich jest przygotowanie projektu oraz opracowanie szablonów poszczególny elementów. Następnie tworzywo do wyrobu kroi się, wypala i wytłacza – na samym końcu elementy są ze sobą zszywane, klejone i wykańczane. Na większość etapów kaletnik wykonuje swoją pracę ręcznie – jedynie szycie, ze względu na fakt, że skóra jest zbyt twarda, by przebić ją igłą, odbywa się przy pomocy maszyn.

śr. ocena 5 / głosów 3